{"id":256,"date":"2026-10-13T19:39:40","date_gmt":"2026-10-13T19:39:40","guid":{"rendered":"http:\/\/gniywzv.cluster129.hosting.ovh.net\/index.php\/2026\/10\/13\/kontuzje-u-osob-aktywnych\/"},"modified":"2026-11-04T21:34:28","modified_gmt":"2026-11-04T21:34:28","slug":"kontuzje-u-osob-aktywnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/2026\/10\/13\/kontuzje-u-osob-aktywnych\/","title":{"rendered":"Kontuzje u\u00a0os\u00f3b aktywnych: amatorzy i\u00a0sportowcy"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group nz-tldr is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">W\u00a0skr\u00f3cie<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wiele uraz\u00f3w u\u00a0os\u00f3b aktywnych to urazy przeci\u0105\u017ceniowe\u00a0\u2013 wynikaj\u0105 z\u00a0obci\u0105\u017ce\u0144 przekraczaj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci adaptacji tkanek.<\/li>\n\n<li>Ryzyko ro\u015bnie szczeg\u00f3lnie przy gwa\u0142townym zwi\u0119kszaniu obci\u0105\u017ce\u0144 treningowych.<\/li>\n\n<li>Dobrze rozwini\u0119ta sprawno\u015b\u0107 i\u00a0regularny trening si\u0142owy wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119\u00a0z\u00a0mniejszym ryzykiem uraz\u00f3w.<\/li>\n\n<li>Powr\u00f3t do\u00a0sportu powinien opiera\u0107 si\u0119\u00a0na\u00a0kryteriach funkcjonalnych, a\u00a0nie\u00a0tylko na\u00a0up\u0142ywie czasu.<\/li>\n\n<li>Sen, od\u017cywianie i\u00a0niedob\u00f3r energii tak\u017ce wp\u0142ywaj\u0105 na\u00a0ryzyko kontuzji.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kontuzje dotycz\u0105 zar\u00f3wno zawodowc\u00f3w, jak i\u00a0amator\u00f3w. Amatorzy cz\u0119sto trenuj\u0105 po\u00a0pracy, z\u00a0mniejszym zapleczem regeneracyjnym i\u00a0bez\u00a0opieki zespo\u0142u medycznego\u00a0\u2013 a\u00a0ambicje maj\u0105 podobne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Obci\u0105\u017cenie treningowe<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konsensus MKOl z\u00a02016 roku wskazuje, \u017ce\u00a0nieprawid\u0142owo zarz\u0105dzane obci\u0105\u017cenie\u00a0\u2013 zw\u0142aszcza gwa\u0142towne zmiany obj\u0119to\u015bci lub intensywno\u015bci\u00a0\u2013 jest istotnym czynnikiem ryzyka uraz\u00f3w. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gabbett opisuje \u201eparadoks prewencji uraz\u00f3w\u201d: odpowiednio wysokie, stopniowo budowane obci\u0105\u017cenia rozwijaj\u0105 sprawno\u015b\u0107, kt\u00f3ra chroni przed urazem, natomiast nag\u0142e skoki obci\u0105\u017ce\u0144 zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[2]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co chroni przed urazami<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00a0metaanalizie bada\u0144 z\u00a0randomizacj\u0105 programy treningu si\u0142owego zmniejsza\u0142y ryzyko uraz\u00f3w sportowych do\u00a0mniej ni\u017c jednej trzeciej, programy propriocepcji zmniejsza\u0142y je mniej wi\u0119cej o\u00a0po\u0142ow\u0119, a\u00a0samo rozci\u0105ganie nie\u00a0wykaza\u0142o dzia\u0142ania ochronnego. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[3]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Powr\u00f3t do\u00a0sportu<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konsensus z\u00a02016 roku opisuje powr\u00f3t do\u00a0sportu jako proces etapowy: od\u00a0powrotu do\u00a0udzia\u0142u w\u00a0treningu, przez powr\u00f3t do\u00a0sportu, po\u00a0powr\u00f3t do\u00a0poziomu sprzed urazu. Decyzja powinna by\u0107 wsp\u00f3lna\u00a0\u2013 sportowca, lekarza, fizjoterapeuty i\u00a0trenera\u00a0\u2013 i\u00a0opiera\u0107 si\u0119\u00a0na\u00a0kryteriach, a\u00a0nie\u00a0tylko na\u00a0kalendarzu. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[4]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-op is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Moje podej\u015bcie<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przy kontuzji pytam nie\u00a0tylko \u201eco boli\u201d, ale te\u017c \u201eco si\u0119\u00a0zmieni\u0142o\u201d: nowy plan treningowy, starty, mniej snu, odchudzanie, stres. U\u00a0os\u00f3b z\u00a0nawracaj\u0105cymi z\u0142amaniami zm\u0119czeniowymi zawsze my\u015bl\u0119 o\u00a0niedoborze energii (REDs) &#8211; dotyczy on zar\u00f3wno kobiet, jak i\u00a0m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leczenie planuj\u0119 razem z\u00a0fizjoterapeut\u0105, a\u00a0powr\u00f3t do\u00a0pe\u0142nych obci\u0105\u017ce\u0144 ustalamy na\u00a0podstawie funkcji, nie\u00a0tylko czasu od\u00a0urazu.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-limits is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ograniczenia danych<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Badania nad obci\u0105\u017ceniami treningowymi dotyczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie sportowc\u00f3w dru\u017cynowych i\u00a0zawodowc\u00f3w.<\/li>\n\n<li>Programy prewencyjne w\u00a0badaniach by\u0142y r\u00f3\u017cne, co utrudnia wskazanie jednego najlepszego.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"zrodla\">\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list nz-sources\">\n<li>Soligard T i\u00a0wsp. How much is too much? (Part 1) International Olympic Committee consensus statement on load in sport and risk of injury. Br J Sports Med. 2016;50(17):1030-41. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/27535989\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">27535989<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/bjsports-2016-096581\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1136\/bjsports-2016-096581<\/a><\/li>\n\n<li>Gabbett TJ i\u00a0wsp. The training-injury prevention paradox: should athletes be training smarter and harder?. Br J Sports Med. 2016;50(5):273-80. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/26758673\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">26758673<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/bjsports-2015-095788\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1136\/bjsports-2015-095788<\/a><\/li>\n\n<li>Lauersen JB i\u00a0wsp. The effectiveness of exercise interventions to prevent sports injuries: a\u00a0systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Br J Sports Med. 2014;48(11):871-7. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/24100287\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">24100287<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/bjsports-2013-092538\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1136\/bjsports-2013-092538<\/a><\/li>\n\n<li>Ardern CL i\u00a0wsp. 2016 Consensus statement on return to sport from the First World Congress in Sports Physical Therapy, Bern. Br J Sports Med. 2016;50(14):853-64. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/27226389\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">27226389<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/bjsports-2016-096278\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1136\/bjsports-2016-096278<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"nz-disclaimer wp-block-paragraph\">Materia\u0142 ma charakter edukacyjny i\u00a0nie\u00a0zast\u0119puje konsultacji lekarskiej. Decyzje o\u00a0diagnostyce i\u00a0leczeniu podejmuje si\u0119\u00a0indywidualnie, po\u00a0rozmowie i\u00a0\u2013 w\u00a0razie potrzeby\u00a0\u2013 badaniu. Fragmenty oznaczone jako \u201eCo pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne\u201d opisuj\u0105 wyniki publikacji naukowych, a\u00a0\u201eMoje podej\u015bcie\u201d\u00a0\u2013 moj\u0105 praktyk\u0119 i\u00a0opini\u0119. <a href=\"\/index.php\/jak-powstaja-materialy\/\">Jak powstaj\u0105 materia\u0142y<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sk\u0105d bior\u0105 si\u0119\u00a0urazy przeci\u0105\u017ceniowe, co wed\u0142ug bada\u0144 chroni przed kontuzjami i\u00a0jak wygl\u0105da bezpieczny powr\u00f3t do\u00a0sportu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-256","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-narzad-ruchu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=256"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":461,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/256\/revisions\/461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}