{"id":254,"date":"2026-10-13T19:39:04","date_gmt":"2026-10-13T19:39:04","guid":{"rendered":"http:\/\/gniywzv.cluster129.hosting.ovh.net\/index.php\/2026\/10\/13\/choroba-zwyrodnieniowa-stawow-trening\/"},"modified":"2026-11-04T21:34:28","modified_gmt":"2026-11-04T21:34:28","slug":"choroba-zwyrodnieniowa-stawow-trening","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/2026\/10\/13\/choroba-zwyrodnieniowa-stawow-trening\/","title":{"rendered":"Choroba zwyrodnieniowa staw\u00f3w: czy z\u00a0artroz\u0105 mo\u017cna trenowa\u0107?"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group nz-tldr is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">W\u00a0skr\u00f3cie<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Choroba zwyrodnieniowa staw\u00f3w (artroza) to jedna z\u00a0najcz\u0119stszych przyczyn b\u00f3lu staw\u00f3w u\u00a0doros\u0142ych\u00a0\u2013 tak\u017ce u\u00a0os\u00f3b aktywnych.<\/li>\n\n<li>Podstaw\u0105 leczenia wed\u0142ug mi\u0119dzynarodowych wytycznych jest ruch: \u0107wiczenia wzmacniaj\u0105ce i\u00a0aerobowe, edukacja oraz\u00a0\u2013 przy nadwadze\u00a0\u2013 redukcja masy cia\u0142a.<\/li>\n\n<li>Zmiany zwyrodnieniowe w\u00a0badaniach obrazowych nie\u00a0zawsze odpowiadaj\u0105 nasileniu b\u00f3lu.<\/li>\n\n<li>Artroskopia nie\u00a0jest zalecana w\u00a0leczeniu zmian zwyrodnieniowych kolana, w\u00a0tym zwyrodnieniowych uszkodze\u0144 \u0142\u0105kotki.<\/li>\n\n<li>Glukozamina i\u00a0chondroityna nie\u00a0s\u0105 zalecane przez American College of Rheumatology w\u00a0leczeniu artrozy kolana i\u00a0biodra.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eMam zwyrodnienie, wi\u0119c nie\u00a0mog\u0119 biega\u0107 ani d\u017awiga\u0107\u201d\u00a0\u2013 to jedno z\u00a0najcz\u0119stszych przekona\u0144, z\u00a0kt\u00f3rymi spotykam si\u0119\u00a0u\u00a0pacjent\u00f3w. Tymczasem w\u00a0wytycznych leczenia choroby zwyrodnieniowej ruch nie\u00a0jest zakazany\u00a0\u2013 jest jednym z\u00a0podstawowych zalece\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czym jest choroba zwyrodnieniowa staw\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To przewlek\u0142a choroba ca\u0142ego stawu: chrz\u0105stki, ko\u015bci podchrz\u0119stnej, b\u0142ony maziowej, wi\u0119zade\u0142 i\u00a0otaczaj\u0105cych mi\u0119\u015bni. Najcz\u0119\u015bciej dotyczy kolan, bioder, kr\u0119gos\u0142upa i\u00a0staw\u00f3w r\u0105k. Typowe objawy to b\u00f3l przy obci\u0105\u017caniu, sztywno\u015b\u0107 po\u00a0okresie bezruchu i\u00a0ograniczenie ruchomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ruch jako leczenie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wytyczne OARSI z\u00a02019 roku zaliczaj\u0105 \u0107wiczenia (wzmacniaj\u0105ce, aerobowe, a\u00a0tak\u017ce \u0107wiczenia typu tai chi czy joga) oraz edukacj\u0119 do\u00a0podstawowych metod leczenia artrozy kolana, biodra i\u00a0choroby wielostawowej. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wytyczne American College of Rheumatology z\u00a02019 roku zdecydowanie zalecaj\u0105 \u0107wiczenia u\u00a0wszystkich chorych z\u00a0artroz\u0105 kolana, biodra i\u00a0r\u0105k, a\u00a0przy nadwadze lub oty\u0142o\u015bci\u00a0\u2013 redukcj\u0119 masy cia\u0142a. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[2]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przegl\u0105d Cochrane obejmuj\u0105cy kilkadziesi\u0105t bada\u0144 wykaza\u0142, \u017ce\u00a0\u0107wiczenia \u201ena\u00a0l\u0105dzie\u201d zmniejszaj\u0105 b\u00f3l i\u00a0poprawiaj\u0105 funkcj\u0119 u\u00a0os\u00f3b z\u00a0artroz\u0105 kolana, a\u00a0efekt utrzymuje si\u0119\u00a0przez kilka miesi\u0119cy po\u00a0zako\u0144czeniu programu. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[3]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Masa cia\u0142a a\u00a0kolana<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00a0badaniu IDEA u\u00a0os\u00f3b z\u00a0nadwag\u0105 lub oty\u0142o\u015bci\u0105 i\u00a0artroz\u0105 kolana po\u0142\u0105czenie diety z\u00a0\u0107wiczeniami (\u015bredni spadek masy cia\u0142a ok. 10%) da\u0142o wi\u0119ksze zmniejszenie b\u00f3lu i\u00a0popraw\u0119 funkcji ni\u017c same \u0107wiczenia, a\u00a0tak\u017ce zmniejszy\u0142o obci\u0105\u017cenia dzia\u0142aj\u0105ce na\u00a0staw kolanowy. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[4]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Iniekcje dostawowe<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wytyczne ACR z\u00a02019 roku zdecydowanie zalecaj\u0105 dostawowe iniekcje glikokortykosteroid\u00f3w (steryd\u00f3w) w\u00a0artrozie kolana i\u00a0biodra. Zwykle daj\u0105 one kr\u00f3tkotrwa\u0142e zmniejszenie b\u00f3lu. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[2]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te same wytyczne raczej odradzaj\u0105 iniekcje kwasu hialuronowego w\u00a0artrozie kolana i\u00a0zdecydowanie odradzaj\u0105 iniekcje osocza bogatop\u0142ytkowego (PRP), oceniaj\u0105c dowody jako niewystarczaj\u0105ce. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[2]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wytyczne OARSI z\u00a02019 roku warunkowo dopuszczaj\u0105 kwas hialuronowy w\u00a0artrozie kolana. Stanowiska towarzystw naukowych w\u00a0sprawie iniekcji r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119, a\u00a0badania nad PRP wci\u0105\u017c trwaj\u0105. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czego nie\u00a0zalecaj\u0105 wytyczne<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Panel ekspert\u00f3w BMJ Rapid Recommendations wyda\u0142 silne zalecenie przeciwko artroskopii u\u00a0os\u00f3b ze\u00a0zmianami zwyrodnieniowymi kolana, tak\u017ce przy zwyrodnieniowym uszkodzeniu \u0142\u0105kotki\u00a0\u2013 korzy\u015b\u0107 jest niewielka i\u00a0kr\u00f3tkotrwa\u0142a. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[5]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ACR zdecydowanie odradza stosowanie glukozaminy i\u00a0chondroityny w\u00a0artrozie kolana i\u00a0biodra. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[2]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-op is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Moje podej\u015bcie<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na\u00a0konsultacji oceniam nie\u00a0tylko zdj\u0119cie RTG czy opis rezonansu, ale przede wszystkim objawy, funkcj\u0119 i\u00a0cele: czy chcesz wr\u00f3ci\u0107 do\u00a0biegania, d\u017awigania, czy po\u00a0prostu chodzi\u0107 bez\u00a0b\u00f3lu. Plan zwykle obejmuje dobrze dobrane obci\u0105\u017cenia treningowe prowadzone razem z\u00a0fizjoterapeut\u0105, leczenie przeciwb\u00f3lowe zgodne z\u00a0wytycznymi, a\u00a0przy nadwadze \u2013 leczenie oty\u0142o\u015bci. Iniekcje dostawowe traktuj\u0119 jako uzupe\u0142nienie leczenia ruchem. Przed decyzj\u0105 omawiam, czego mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 po danym preparacie i\u00a0jak mocne s\u0105 dowody na jego skuteczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f3l przy wysi\u0142ku nie\u00a0zawsze oznacza, \u017ce\u00a0staw \u201esi\u0119\u00a0niszczy\u201d. Cz\u0119sto chodzi o\u00a0dobranie dawki ruchu, a\u00a0nie\u00a0o\u00a0jego unikanie.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-limits is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ograniczenia danych<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Efekty \u0107wicze\u0144 w\u00a0badaniach s\u0105 umiarkowane i\u00a0r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119\u00a0mi\u0119dzy osobami.<\/li>\n\n<li>Badania rzadko obejmowa\u0142y osoby uprawiaj\u0105ce sport wyczynowo.<\/li>\n\n<li>Wytyczne r\u00f3\u017cnych towarzystw nie\u00a0s\u0105 zgodne co do\u00a0wszystkich metod, np. niekt\u00f3rych iniekcji dostawowych.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"zrodla\">\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list nz-sources\">\n<li>Bannuru RR i\u00a0wsp. OARSI guidelines for the non-surgical management of knee, hip, and polyarticular osteoarthritis. Osteoarthritis Cartilage. 2019;27(11):1578-1589. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/31278997\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">31278997<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.joca.2019.06.011\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1016\/j.joca.2019.06.011<\/a><\/li>\n\n<li>Kolasinski SL i\u00a0wsp. 2019 American College of Rheumatology\/Arthritis Foundation Guideline for the Management of Osteoarthritis of the Hand, Hip, and Knee. Arthritis Care Res (Hoboken). 2020;72(2):149-162. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/31908149\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">31908149<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/acr.24131\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1002\/acr.24131<\/a><\/li>\n\n<li>Fransen M i\u00a0wsp. Exercise for osteoarthritis of the knee. Cochrane Database Syst Rev. 2015;1(1):CD004376. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/25569281\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">25569281<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/14651858.CD004376.pub3\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1002\/14651858.CD004376.pub3<\/a><\/li>\n\n<li>Messier SP i\u00a0wsp. Effects of intensive diet and exercise on knee joint loads, inflammation, and clinical outcomes among overweight and obese adults with knee osteoarthritis: the IDEA randomized clinical trial. JAMA. 2013;310(12):1263-73. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/24065013\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">24065013<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1001\/jama.2013.277669\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1001\/jama.2013.277669<\/a><\/li>\n\n<li>Siemieniuk RAC i\u00a0wsp. Arthroscopic surgery for degenerative knee arthritis and meniscal tears: a\u00a0clinical practice guideline. BMJ. 2017;357:j1982. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/28490431\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">28490431<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/bmj.j1982\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1136\/bmj.j1982<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"nz-disclaimer wp-block-paragraph\">Materia\u0142 ma charakter edukacyjny i\u00a0nie\u00a0zast\u0119puje konsultacji lekarskiej. Decyzje o\u00a0diagnostyce i\u00a0leczeniu podejmuje si\u0119\u00a0indywidualnie, po\u00a0rozmowie i\u00a0\u2013 w\u00a0razie potrzeby\u00a0\u2013 badaniu. Fragmenty oznaczone jako \u201eCo pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne\u201d opisuj\u0105 wyniki publikacji naukowych, a\u00a0\u201eMoje podej\u015bcie\u201d\u00a0\u2013 moj\u0105 praktyk\u0119 i\u00a0opini\u0119. <a href=\"\/index.php\/jak-powstaja-materialy\/\">Jak powstaj\u0105 materia\u0142y<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ruch jest jednym z\u00a0podstawowych zalece\u0144 w\u00a0leczeniu artrozy. Co m\u00f3wi\u0105 wytyczne OARSI i\u00a0ACR o\u00a0\u0107wiczeniach, masie cia\u0142a, artroskopii i\u00a0suplementach na\u00a0stawy.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-254","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-narzad-ruchu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=254"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":463,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254\/revisions\/463"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}