{"id":216,"date":"2026-10-13T18:06:10","date_gmt":"2026-10-13T18:06:10","guid":{"rendered":"http:\/\/gniywzv.cluster129.hosting.ovh.net\/index.php\/2026\/10\/13\/sen-a-trening-bezsennosc\/"},"modified":"2026-11-04T21:34:29","modified_gmt":"2026-11-04T21:34:29","slug":"sen-a-trening-bezsennosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/2026\/10\/13\/sen-a-trening-bezsennosc\/","title":{"rendered":"Sen a\u00a0trening: regeneracja, kontuzje i\u00a0leczenie bezsenno\u015bci"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group nz-tldr is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">W\u00a0skr\u00f3cie<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sen to jeden z\u00a0filar\u00f3w regeneracji. Jego niedob\u00f3r mo\u017ce pogarsza\u0107 wydolno\u015b\u0107, koncentracj\u0119 i\u00a0samopoczucie.<\/li>\n\n<li>W\u00a0badaniach obserwacyjnych kr\u00f3tszy sen wi\u0105za\u0142 si\u0119\u00a0z\u00a0wi\u0119kszym ryzykiem uraz\u00f3w u\u00a0m\u0142odych sportowc\u00f3w\u00a0\u2013 to zwi\u0105zek, a\u00a0nie\u00a0dow\u00f3d przyczyny.<\/li>\n\n<li>Przewlek\u0142a bezsenno\u015b\u0107 jest chorob\u0105, kt\u00f3r\u0105 si\u0119\u00a0leczy. Leczeniem pierwszego wyboru jest terapia poznawczo-behawioralna bezsenno\u015bci (CBT-I).<\/li>\n\n<li>Leki nasenne maj\u0105 swoje miejsce, ale zwykle jako leczenie kr\u00f3tkoterminowe i\u00a0pod kontrol\u0105 lekarza.<\/li>\n\n<li>Problemy ze\u00a0snem bywaj\u0105 objawem innych zaburze\u0144\u00a0\u2013 np. depresji, l\u0119ku czy przetrenowania.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cesz mie\u0107 \u015bwietny plan treningowy i\u00a0dobrze dobran\u0105 diet\u0119, a\u00a0i\u00a0tak nie\u00a0robi\u0107 post\u0119p\u00f3w, je\u015bli \u015bpisz za\u00a0kr\u00f3tko albo \u017ale. Sen jest czasem, w\u00a0kt\u00f3rym organizm si\u0119\u00a0regeneruje\u00a0\u2013 i\u00a0nie\u00a0da si\u0119\u00a0go niczym w\u00a0pe\u0142ni zast\u0105pi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sen a\u00a0forma sportowa<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przegl\u0105d bada\u0144 z\u00a02015 roku wskazuje, \u017ce\u00a0niedob\u00f3r snu mo\u017ce pogarsza\u0107 niekt\u00f3re elementy wydolno\u015bci (szczeg\u00f3lnie d\u0142u\u017cszy wysi\u0142ek), a\u00a0tak\u017ce funkcje poznawcze i\u00a0nastr\u00f3j. Wyniki poszczeg\u00f3lnych bada\u0144 r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119\u00a0w\u00a0zale\u017cno\u015bci od\u00a0rodzaju wysi\u0142ku i\u00a0stopnia niedoboru snu. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00a0ma\u0142ym badaniu u\u00a011 koszykarzy wyd\u0142u\u017cenie snu przez kilka tygodni poprawi\u0142o czas sprintu i\u00a0celno\u015b\u0107 rzut\u00f3w. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[2]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sen a\u00a0kontuzje<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00a0badaniu obserwacyjnym u\u00a0nastoletnich sportowc\u00f3w ci, kt\u00f3rzy spali mniej ni\u017c 8 godzin na\u00a0dob\u0119, mieli oko\u0142o 1,7 raza wi\u0119ksze ryzyko urazu ni\u017c ci, kt\u00f3rzy spali d\u0142u\u017cej. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[3]<\/a><\/sup> Badanie pokazuje zwi\u0105zek, a\u00a0nie\u00a0zale\u017cno\u015b\u0107 przyczynowo-skutkow\u0105, i\u00a0dotyczy\u0142o m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mi\u0119dzynarodowy konsensus ekspert\u00f3w z\u00a02021 roku podkre\u015bla znaczenie snu dla zdrowia i\u00a0wynik\u00f3w sportowc\u00f3w i\u00a0rekomenduje m.in. edukacj\u0119 na\u00a0temat snu, regularn\u0105 przesiewow\u0105 ocen\u0119 problem\u00f3w ze\u00a0snem oraz diagnostyk\u0119 w\u00a0razie podejrzenia zaburze\u0144. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[4]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bezsenno\u015b\u0107\u00a0\u2013 kiedy to ju\u017c choroba<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u00a0przewlek\u0142ej bezsenno\u015bci m\u00f3wimy, gdy trudno\u015bci z\u00a0zasypianiem, utrzymaniem snu lub zbyt wczesne budzenie si\u0119\u00a0wyst\u0119puj\u0105 co najmniej 3 razy w\u00a0tygodniu przez co najmniej 3 miesi\u0105ce i\u00a0wp\u0142ywaj\u0105 na\u00a0funkcjonowanie w\u00a0ci\u0105gu dnia. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[5]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Europejskie wytyczne z\u00a02023 roku zalecaj\u0105 <strong>terapi\u0119 poznawczo-behawioraln\u0105 bezsenno\u015bci (CBT-I)<\/strong> jako leczenie pierwszego wyboru u\u00a0doros\u0142ych w\u00a0ka\u017cdym wieku. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[5]<\/a><\/sup> Podobne stanowisko zajmuje Ameryka\u0144ska Akademia Medycyny Snu. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[6]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leczenie farmakologiczne mo\u017cna zaproponowa\u0107, gdy CBT-I nie\u00a0jest wystarczaj\u0105co skuteczna lub dost\u0119pna. Wytyczne wskazuj\u0105 na\u00a0r\u00f3\u017cne grupy lek\u00f3w\u00a0\u2013 m.in. agonist\u00f3w receptora benzodiazepinowego, niskie dawki sedatywnych lek\u00f3w przeciwdepresyjnych, antagonist\u00f3w receptor\u00f3w oreksynowych czy melatonin\u0119 o\u00a0przed\u0142u\u017conym uwalnianiu (u\u00a0os\u00f3b po\u00a055. roku \u017cycia)\u00a0\u2013 z\u00a0zaleceniem stosowania przede wszystkim kr\u00f3tkoterminowo. Nie\u00a0zaleca si\u0119\u00a0w\u00a0leczeniu bezsenno\u015bci m.in. lek\u00f3w przeciwhistaminowych, przeciwpsychotycznych ani preparat\u00f3w zio\u0142owych ze\u00a0wzgl\u0119du na\u00a0niewystarczaj\u0105ce dowody. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[5, 7]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-op is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Moje podej\u015bcie<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaczynam od\u00a0ustalenia, sk\u0105d bierze si\u0119\u00a0problem: pytam o\u00a0rytm dnia, godziny trening\u00f3w, kofein\u0119, alkohol, ekrany, stres, nastr\u00f3j. Czasem przyczyn\u0105 jest zbyt du\u017ce obci\u0105\u017cenie treningowe lub niedob\u00f3r energii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jako lekarka mog\u0119\u00a0\u2013 gdy jest to wskazane\u00a0\u2013 w\u0142\u0105czy\u0107 leczenie farmakologiczne. Traktuj\u0119 je jako wsparcie, a\u00a0nie\u00a0jedyne rozwi\u0105zanie: \u0142\u0105cz\u0119 je z\u00a0elementami terapii behawioralnej i\u00a0planuj\u0119, jak i\u00a0kiedy leczenie zako\u0144czy\u0107. W\u00a0razie podejrzenia innych zaburze\u0144 snu kieruj\u0119 na dalsz\u0105 diagnostyk\u0119.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co mo\u017cesz zrobi\u0107 ju\u017c dzi\u015b<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>sta\u0142e pory wstawania\u00a0\u2013 tak\u017ce w\u00a0weekendy<\/li>\n\n<li>ostatnia kawa najlepiej kilka godzin przed snem<\/li>\n\n<li>intensywny trening wieczorem\u00a0\u2013 obserwuj, jak wp\u0142ywa na\u00a0Tw\u00f3j sen<\/li>\n\n<li>ch\u0142odna, ciemna i\u00a0cicha sypialnia<\/li>\n\n<li>\u0142\u00f3\u017cko do\u00a0spania, nie\u00a0do\u00a0pracy i\u00a0przewijania telefonu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-limits is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ograniczenia danych<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wiele bada\u0144 nad snem sportowc\u00f3w to ma\u0142e badania lub badania obserwacyjne.<\/li>\n\n<li>Dane o\u00a0kontuzjach dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie m\u0142odzie\u017cy; nie\u00a0mo\u017cna ich wprost przenie\u015b\u0107 na\u00a0doros\u0142ych amator\u00f3w.<\/li>\n\n<li>Badania lek\u00f3w nasennych rzadko obejmowa\u0142y sportowc\u00f3w, a\u00a0wp\u0142yw lek\u00f3w na\u00a0wydolno\u015b\u0107 nast\u0119pnego dnia jest s\u0142abo poznany.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"zrodla\">\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list nz-sources\">\n<li>Fullagar HH i\u00a0wsp. Sleep and athletic performance: the effects of sleep loss on exercise performance, and physiological and cognitive responses to exercise. Sports Med. 2015;45(2):161-186. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/25315456\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">25315456<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1007\/s40279-014-0260-0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1007\/s40279-014-0260-0<\/a><\/li>\n\n<li>Mah CD i\u00a0wsp. The effects of sleep extension on the athletic performance of collegiate basketball players. Sleep. 2011;34(7):943-950. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/21731144\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">21731144<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5665\/SLEEP.1132\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.5665\/SLEEP.1132<\/a><\/li>\n\n<li>Milewski MD i\u00a0wsp. Chronic lack of sleep is associated with increased sports injuries in adolescent athletes. J Pediatr Orthop. 2014;34(2):129-133. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/25028798\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">25028798<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1097\/BPO.0000000000000151\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1097\/BPO.0000000000000151<\/a><\/li>\n\n<li>Walsh NP i\u00a0wsp. Sleep and the athlete: narrative review and 2021 expert consensus recommendations. Br J Sports Med. 2021;55(7):356-368. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/33144349\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">33144349<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/bjsports-2020-102025\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1136\/bjsports-2020-102025<\/a><\/li>\n\n<li>Riemann D i\u00a0wsp. The European Insomnia Guideline: An update on the diagnosis and treatment of insomnia 2023. J Sleep Res. 2023;32(6):e14035. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/38016484\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">38016484<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/jsr.14035\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1111\/jsr.14035<\/a><\/li>\n\n<li>Edinger JD i\u00a0wsp. Behavioral and psychological treatments for chronic insomnia disorder in adults: an American Academy of Sleep Medicine clinical practice guideline. J Clin Sleep Med. 2021;17(2):255-262. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/33164742\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">33164742<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5664\/jcsm.8986\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.5664\/jcsm.8986<\/a><\/li>\n\n<li>Sateia MJ i\u00a0wsp. Clinical Practice Guideline for the Pharmacologic Treatment of Chronic Insomnia in Adults: An American Academy of Sleep Medicine Clinical Practice Guideline. J Clin Sleep Med. 2017;13(2):307-349. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/27998379\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">27998379<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5664\/jcsm.6470\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.5664\/jcsm.6470<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"nz-disclaimer wp-block-paragraph\">Materia\u0142 ma charakter edukacyjny i\u00a0nie\u00a0zast\u0119puje konsultacji lekarskiej. Decyzje o\u00a0diagnostyce i\u00a0leczeniu podejmuje si\u0119\u00a0indywidualnie, po\u00a0rozmowie i\u00a0\u2013 w\u00a0razie potrzeby\u00a0\u2013 badaniu. Fragmenty oznaczone jako \u201eCo pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne\u201d opisuj\u0105 wyniki publikacji naukowych, a\u00a0\u201eMoje podej\u015bcie\u201d\u00a0\u2013 moj\u0105 praktyk\u0119 i\u00a0opini\u0119. <a href=\"\/index.php\/jak-powstaja-materialy\/\">Jak powstaj\u0105 materia\u0142y<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak niedob\u00f3r snu wp\u0142ywa na\u00a0form\u0119 i\u00a0ryzyko uraz\u00f3w, kiedy problemy ze\u00a0snem staj\u0105 si\u0119\u00a0bezsenno\u015bci\u0105 i\u00a0jak j\u0105 leczy\u0107\u00a0\u2013 od\u00a0terapii poznawczo-behawioralnej po\u00a0leki.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-216","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-i-regeneracja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=216"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":466,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216\/revisions\/466"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}