{"id":215,"date":"2026-10-13T18:05:31","date_gmt":"2026-10-13T18:05:31","guid":{"rendered":"http:\/\/gniywzv.cluster129.hosting.ovh.net\/index.php\/2026\/10\/13\/reds-niedobor-energii-w-sporcie\/"},"modified":"2026-11-04T21:34:29","modified_gmt":"2026-11-04T21:34:29","slug":"reds-niedobor-energii-w-sporcie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/2026\/10\/13\/reds-niedobor-energii-w-sporcie\/","title":{"rendered":"REDs, czyli gdy trenujesz du\u017co, a\u00a0organizm dostaje za ma\u0142o energii"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group nz-tldr is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">W\u00a0skr\u00f3cie<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>REDs (wzgl\u0119dny niedob\u00f3r energii w\u00a0sporcie) to zesp\u00f3\u0142 zaburze\u0144 wynikaj\u0105cych z\u00a0tego, \u017ce\u00a0organizm przez d\u0142u\u017cszy czas dostaje za\u00a0ma\u0142o energii w\u00a0stosunku do\u00a0wydatku na\u00a0trening.<\/li>\n\n<li>Dotyczy kobiet i\u00a0m\u0119\u017cczyzn, zawodowc\u00f3w i\u00a0amator\u00f3w\u00a0\u2013 nie\u00a0tylko os\u00f3b bardzo szczup\u0142ych.<\/li>\n\n<li>Mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119\u00a0m.in. zm\u0119czeniem, spadkiem formy, zaburzeniami miesi\u0105czkowania, z\u0142amaniami zm\u0119czeniowymi, cz\u0119stszymi infekcjami i\u00a0pogorszeniem nastroju.<\/li>\n\n<li>Brak miesi\u0105czki u\u00a0osoby trenuj\u0105cej nie\u00a0jest \u201enormalnym efektem treningu\u201d i\u00a0wymaga diagnostyki.<\/li>\n\n<li>Podstaw\u0105 leczenia jest przywr\u00f3cenie odpowiedniej poda\u017cy energii\u00a0\u2013 cz\u0119sto z\u00a0pomoc\u0105 zespo\u0142u: lekarza, dietetyka i\u00a0psychologa.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trenujesz regularnie, starasz si\u0119\u00a0\u201eje\u015b\u0107 zdrowo\u201d, a\u00a0mimo to forma spada, ci\u0105gle jeste\u015b zm\u0119czony albo zm\u0119czona, \u0142apiesz kolejne kontuzje? Jedn\u0105 z\u00a0przyczyn, o\u00a0kt\u00f3rej wci\u0105\u017c m\u00f3wi si\u0119\u00a0za\u00a0ma\u0142o, jest zbyt ma\u0142a ilo\u015b\u0107 energii w\u00a0stosunku do\u00a0tego, ile wydatkuje organizm. Tak powstaje REDs\u00a0\u2013 <em>Relative Energy Deficiency in Sport<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czym jest REDs<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mi\u0119dzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOl) opisuje REDs jako zesp\u00f3\u0142 zaburze\u0144 funkcjonowania organizmu\u00a0\u2013 fizycznego i\u00a0psychicznego\u00a0\u2013 spowodowany przewlek\u0142\u0105 lub znaczn\u0105 <strong>nisk\u0105 dost\u0119pno\u015bci\u0105 energii<\/strong> (ang. <em>low energy availability<\/em>, LEA). <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[1, 2]<\/a><\/sup> Dost\u0119pno\u015b\u0107 energii to ilo\u015b\u0107 energii z\u00a0po\u017cywienia, kt\u00f3ra zostaje organizmowi po\u00a0\u201eop\u0142aceniu\u201d treningu\u00a0\u2013 na\u00a0prac\u0119 hormon\u00f3w, ko\u015bci, uk\u0142adu odporno\u015bciowego i\u00a0wszystkich innych proces\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konsensus z\u00a02023 roku rozr\u00f3\u017cnia nisk\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 energii, kt\u00f3ra jest kr\u00f3tkotrwa\u0142a i\u00a0odwracalna, od\u00a0niskiej dost\u0119pno\u015bci energii, kt\u00f3ra jest <strong>problematyczna<\/strong>\u00a0\u2013 d\u0142ugotrwa\u0142a lub g\u0142\u0119boka i\u00a0prowadz\u0105ca do\u00a0szk\u00f3d zdrowotnych. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kogo dotyczy<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niedob\u00f3r energii nie\u00a0zawsze wynika z\u00a0celowego odchudzania. Bardzo cz\u0119sto jest nie\u015bwiadomy: kto\u015b zwi\u0119ksza obj\u0119to\u015b\u0107 trening\u00f3w, ale nie\u00a0je proporcjonalnie wi\u0119cej, albo pr\u00f3buje jednocze\u015bnie \u201ezrzuci\u0107\u201d kilka kilogram\u00f3w i\u00a0poprawi\u0107 wyniki.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">REDs mo\u017ce dotyczy\u0107 kobiet i\u00a0m\u0119\u017cczyzn, sportowc\u00f3w na\u00a0ka\u017cdym poziomie, w\u00a0tym sportowc\u00f3w z\u00a0niepe\u0142nosprawno\u015bciami. Szczeg\u00f3lnie nara\u017cone s\u0105 dyscypliny, w\u00a0kt\u00f3rych liczy si\u0119\u00a0niska masa cia\u0142a, kategorie wagowe lub estetyka sylwetki, a\u00a0tak\u017ce sporty wytrzyma\u0142o\u015bciowe. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jakie mog\u0105 by\u0107 objawy<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Problematyczna niska dost\u0119pno\u015b\u0107 energii mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na\u00a0wiele uk\u0142ad\u00f3w: gospodark\u0119 hormonaln\u0105 i\u00a0funkcje rozrodcze, zdrowie ko\u015bci, metabolizm, uk\u0142ad odporno\u015bciowy, krwiotw\u00f3rczy i\u00a0sercowo-naczyniowy, a\u00a0tak\u017ce na\u00a0samopoczucie psychiczne. Wp\u0142ywa te\u017c na\u00a0wydolno\u015b\u0107\u00a0\u2013 m.in. na\u00a0si\u0142\u0119, wytrzyma\u0142o\u015b\u0107, koordynacj\u0119 i\u00a0zdolno\u015b\u0107 do\u00a0regeneracji. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[1, 2]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>przewlek\u0142e zm\u0119czenie, brak energii do\u00a0treningu, spadek formy mimo \u0107wicze\u0144<\/li>\n\n<li>zaburzenia miesi\u0105czkowania lub brak miesi\u0105czki, u\u00a0m\u0119\u017cczyzn m.in. obni\u017cone libido<\/li>\n\n<li>z\u0142amania zm\u0119czeniowe i\u00a0nawracaj\u0105ce urazy<\/li>\n\n<li>cz\u0119ste infekcje, gorsze gojenie si\u0119<\/li>\n\n<li>dra\u017cliwo\u015b\u0107, gorszy nastr\u00f3j, problemy z\u00a0koncentracj\u0105 i\u00a0snem<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wa\u017cne: przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej mo\u017ce maskowa\u0107 zaburzenia cyklu\u00a0\u2013 krwawienie z\u00a0odstawienia nie\u00a0\u015bwiadczy o\u00a0tym, \u017ce\u00a0o\u015b hormonalna dzia\u0142a prawid\u0142owo. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak wygl\u0105da diagnostyka<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konsensus MKOl z\u00a02023 roku zaproponowa\u0142 narz\u0119dzie kliniczne (REDs CAT2), kt\u00f3re pomaga oceni\u0107 ryzyko i\u00a0nasilenie zaburze\u0144 na\u00a0podstawie wywiadu, bada\u0144 laboratoryjnych, oceny cyklu miesi\u0105czkowego, g\u0119sto\u015bci mineralnej ko\u015bci i\u00a0historii uraz\u00f3w. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[1]<\/a><\/sup> REDs jest rozpoznaniem z\u00a0wykluczenia\u00a0\u2013 podobne objawy mog\u0105 dawa\u0107 np. choroby tarczycy, niedokrwisto\u015b\u0107 czy inne zaburzenia hormonalne.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-op is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Moje podej\u015bcie<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas konsultacji pytam o\u00a0trening, spos\u00f3b jedzenia, zmiany masy cia\u0142a, cykl miesi\u0105czkowy, sen i\u00a0przebyte urazy\u00a0\u2013 zw\u0142aszcza z\u0142amania zm\u0119czeniowe. Badania laboratoryjne dobieram indywidualnie, zwykle obejmuj\u0105 one m.in. morfologi\u0119 i\u00a0parametry gospodarki \u017celazem, ocen\u0119 tarczycy i\u00a0\u2013 w\u00a0zale\u017cno\u015bci od\u00a0sytuacji\u00a0\u2013 hormony p\u0142ciowe. Sprawdzam te\u017c, czy objaw\u00f3w nie t\u0142umaczy inna choroba. Przy zaburzeniach miesi\u0105czkowania lub innych zaburzeniach hormonalnych kieruj\u0119 do ginekologa lub endokrynologa w\u00a0celu dalszej diagnostyki i\u00a0leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niedob\u00f3r \u017celaza jest u\u00a0os\u00f3b aktywnych cz\u0119sty i\u00a0mo\u017ce dawa\u0107 podobne objawy, dlatego zawsze o\u00a0nim my\u015bl\u0119. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[3]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Leczenie<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-ev is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Co pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podstaw\u0105 leczenia jest zwi\u0119kszenie dost\u0119pno\u015bci energii\u00a0\u2013 przez zwi\u0119kszenie poda\u017cy energii, czasem tak\u017ce czasowe zmniejszenie obci\u0105\u017ce\u0144 treningowych. Konsensus zaleca podej\u015bcie zespo\u0142owe: lekarz, dietetyk sportowy, a\u00a0gdy pojawia si\u0119\u00a0problem z\u00a0jedzeniem\u00a0\u2013 psycholog lub psychiatra. <sup class=\"nz-ref\"><a href=\"#zrodla\">[1, 2]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-op is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"nz-tag wp-block-paragraph\">Moje podej\u015bcie<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie\u00a0traktuj\u0119 tego jako \u201ezakazu trenowania\u201d. Najcz\u0119\u015bciej szukamy takiego planu, kt\u00f3ry pozwoli trenowa\u0107 dalej, ale bez\u00a0koszt\u00f3w zdrowotnych. Gdy widz\u0119 sygna\u0142y zaburze\u0144 od\u017cywiania, kieruj\u0119 do\u00a0specjalisty\u00a0\u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 leczenia, a\u00a0nie\u00a0pora\u017cka.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group nz-limits is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ograniczenia danych<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bada\u0144 dotyczy kobiet uprawiaj\u0105cych sporty wytrzyma\u0142o\u015bciowe. Danych o\u00a0m\u0119\u017cczyznach i\u00a0amatorach jest mniej.<\/li>\n\n<li>Dost\u0119pno\u015b\u0107 energii trudno precyzyjnie zmierzy\u0107 poza warunkami bada\u0144 naukowych.<\/li>\n\n<li>Wiele bada\u0144 ma charakter przekrojowy\u00a0\u2013 pokazuj\u0105 zwi\u0105zek, ale nie\u00a0zawsze przyczyn\u0119.<\/li>\n\n<li>Narz\u0119dzia przesiewowe i\u00a0kliniczne s\u0105 wci\u0105\u017c walidowane.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"zrodla\">\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list nz-sources\">\n<li>Mountjoy M i\u00a0wsp. 2023 International Olympic Committee&#8217;s (IOC) consensus statement on Relative Energy Deficiency in Sport (REDs). Br J Sports Med. 2023;57(17):1073-1097. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/37752011\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">37752011<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/bjsports-2023-106994\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1136\/bjsports-2023-106994<\/a><\/li>\n\n<li>Mountjoy M i\u00a0wsp. IOC consensus statement on relative energy deficiency in sport (RED-S): 2018 update. Br J Sports Med. 2018;52(11):687-697. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/29773536\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">29773536<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/bjsports-2018-099193\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1136\/bjsports-2018-099193<\/a><\/li>\n\n<li>Sim M i\u00a0wsp. Iron considerations for the athlete: a\u00a0narrative review. Eur J Appl Physiol. 2019;119(7):1463-1478. PMID: <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/31055680\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">31055680<\/a>. doi: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1007\/s00421-019-04157-y\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1007\/s00421-019-04157-y<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"nz-disclaimer wp-block-paragraph\">Materia\u0142 ma charakter edukacyjny i\u00a0nie\u00a0zast\u0119puje konsultacji lekarskiej. Decyzje o\u00a0diagnostyce i\u00a0leczeniu podejmuje si\u0119\u00a0indywidualnie, po\u00a0rozmowie i\u00a0\u2013 w\u00a0razie potrzeby\u00a0\u2013 badaniu. Fragmenty oznaczone jako \u201eCo pokazuj\u0105 badania i\u00a0wytyczne\u201d opisuj\u0105 wyniki publikacji naukowych, a\u00a0\u201eMoje podej\u015bcie\u201d\u00a0\u2013 moj\u0105 praktyk\u0119 i\u00a0opini\u0119. <a href=\"\/index.php\/jak-powstaja-materialy\/\">Jak powstaj\u0105 materia\u0142y<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zm\u0119czenie, spadek formy, kontuzje, zaburzenia miesi\u0105czkowania. Czym jest wzgl\u0119dny niedob\u00f3r energii w\u00a0sporcie, kogo dotyczy i\u00a0jak si\u0119\u00a0go leczy\u00a0\u2013 wed\u0142ug konsensusu MKOl.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-215","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odzywianie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=215"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":467,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215\/revisions\/467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nataliazelek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}